Suriye'nin geleceğiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 9 Ocak 2026 tarihinde Şam'da Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esed'in yeni yönetimiyle bir araya geldi. Bu buluşma, Esed rejiminin Aralık 2024'teki devrilmesinin ardından Avrupa Birliği (AB) tarafından gerçekleştirilen en üst düzey ziyaret olarak kaydedildi. Von der Leyen, Avrupa'nın Suriye'nin toparlanması ve yeniden inşası için elinden geleni yapacağını ifade etti. Bu ziyaret, Suriye'deki iç savaşın ardından uluslararası toplumun Esed rejimine karşı tutumunda bir değişikliğe işaret ediyor ve Avrupa'nın Suriye'deki yeniden yapılanma sürecine aktif olarak katılmaya hazır olduğunu gösteriyor.

Von der Leyen'in açıklamalarının ardından, AB'nin Suriye'ye yönelik destek vurgusu dikkat çekti. Söz konusu ziyarette, AB Komisyonunun Akdeniz'den sorumlu üyesi Dubravka Suica da yer aldı. Suica, Haziran 2025'te Suriye'yi ziyaret ederek, yeni yönetimle işbirliği yapma kararlılıklarını dile getirmişti. Bu noktada, AB'nin Suriye'ye olan desteği, uzun bir aradan sonra yeniden gündeme gelmiş oldu. Suica'nın ziyareti, Suriye'deki insani durumu yerinde değerlendirmek ve Avrupa'nın Suriye’ye yönelik stratejilerini belirlemek açısından önemli bir adım olarak görülüyor.

Suriye, son yıllarda devam eden iç savaş ve insani kriz nedeniyle büyük bir yıkım yaşadı. Uzun yıllar süren çatışmalar, ülkede yaşayan milyonlarca insanı etkiledi. Savaşın getirdiği yıkım, altyapının yanı sıra sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler gibi temel alanları da derinden sarstı. Bu bağlamda, Costa'nın "Esed rejiminin düşüşü nihayet Suriye halkına bir umut ışığı oldu" ifadesi, ülkede yaşanan değişimin ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor. Burada, Esed rejiminin düşüşünün sadece hükümet değişimi değil, aynı zamanda halkın yaşam standartlarında bir iyileşme umudu taşıdığı vurgulanıyor.

Avrupa Birliği, 20 Mayıs 2025 tarihinde Suriye'ye uyguladığı yaptırımları kaldırarak, yeni döneme yönelik olumlu bir adım attı. Bu karar, Suriye'nin yeniden inşası için kaynakların seferber edilmesine olanak tanırken, Avrupa’nın Suriye’ye olan yaklaşımındaki değişikliğin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Yaptırımların kaldırılması, Suriye ekonomisinin yeniden canlanmasına ve uluslararası yatırımcıların bölgeye dönmesine yardımcı olabilir. Ancak Avrupa'nın bu yeni tutumunun, Suriye'deki siyasi istikrarı nasıl etkileyeceği henüz belirsizliğini koruyor.

Uzmanlar, Avrupa'nın Suriye'ye yönelik desteğinin, bölgede istikrarı sağlamak için kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor. Suriye'nin yeniden inşası için atılacak adımların, hem insani yardımları hem de ekonomik yatırımları içermesi gerektiği ifade ediliyor. Bu süreç, uluslararası toplumun Suriye'ye olan ilgisini artırabilir ve bölgeye yönelik yeni iş birliklerini beraberinde getirebilir. Aynı zamanda, Suriye'nin yeniden inşası için gerekli olan uluslararası iş birliği, bölgedeki diğer ülkelerle ilişkilerin güçlenmesine de katkı sağlayabilir.

Daha önceki örneklerle kıyaslandığında, Suriye'deki durumun farklı dinamikleri ve uluslararası ilişkileri etkileyen yönleri bulunuyor. Örneğin, Afganistan'daki yeniden yapılanma süreci, uluslararası yardımların nasıl yönetileceği konusunda farklı dersler sunmuştu. Ancak Suriye'deki mevcut durum, hem iç dinamikler hem de dış baskılar nedeniyle daha karmaşık bir yapı sergiliyor. Suriye'deki etnik ve mezhepsel çeşitlilik, yeniden inşa sürecinde önemli bir rol oynayabilir. Yerel halkın, uluslararası aktörlerin ve özellikle de komşu ülkelerin bu süreçteki tutumları, Suriye'nin geleceğini belirleyecek anahtar unsurlar arasında yer alıyor.

Uluslararası toplumun Suriye'nin yeniden inşasına yönelik yaklaşımı, sadece insani yardım ve ekonomik yatırımlarla sınırlı kalmamalıdır. Siyasi çözüm süreçleri, insan hakları ihlalleriyle mücadele ve demokratik dönüşüm gibi konular da gündemde tutulmalıdır. AB, Suriye'nin yeniden inşasında sadece maddi yardım değil, aynı zamanda siyasi destek ve insan hakları konusundaki taahhütleriyle de yer almalıdır. Bu bağlamda, Avrupa'nın Suriye’ye yönelik politikalarının yetersiz kalmaması için daha kapsamlı bir strateji geliştirmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, Avrupa'nın Suriye'nin yeniden inşası konusundaki kararlılığı, bu ülkenin geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olabilir. Ancak, sürecin nasıl ilerleyeceği ve uluslararası topluluğun bu duruma nasıl yanıt vereceği, belirsizlikler taşımaya devam ediyor. Suriye'nin toparlanması için gereken adımların atılıp atılmayacağı, önümüzdeki günlerde daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır. Avrupa'nın Suriye'ye yönelik yeni politikalarının sürdürülebilir olup olmayacağı, bölgedeki dengelerin nasıl şekilleneceği ve yerel halkın bu süreçte nasıl bir rol oynayacağı önümüzdeki yıllarda dikkatle izlenmesi gereken konular arasında yer alacaktır.

Bu analiz, aşağıdaki kaynaklardan derlenen bilgiler ışığında hazırlanmıştır:

  • TRT Haber